Inzicht in uw PTH-waarde.
PTH is het hormoon van de bijschildklieren en regelt samen met vitamine D de calciumhuishouding in bloed, bot en nieren. De waarde wordt vrijwel altijd samen met calcium beoordeeld, want de twee zijn alleen in samenhang te lezen.
Ook bekend als: Parathormoon, Parathyreoidhormoon
Persoonlijke beoordeling door onze BIG-geregistreerde artsen
Door de Bloodworks-redactie
Zo werkt Bloodworks
Bestel online
Kies uw pakket en gewenste priklocatie
Ontvang uw labformulier
Binnen 24 uur per e-mail, inclusief afspraakplanner
Plan uw bloedafname
Of kies een inlooplocatie
Bloedafname
Duurt enkele minuten
Ontvang uw rapport
Beveiligd, doorgaans binnen 2 werkdagen van onze artsen
Achtergrond
Wat is PTH?
PTH, voluit parathormoon, wordt gemaakt door de bijschildklieren. Dat zijn vier kliertjes ter grootte van een rijstkorrel, die achter de schildklier liggen. Zij meten voortdurend hoeveel calcium er in uw bloed zit. Daalt het calcium, dan geven zij meer PTH af. Stijgt het calcium, dan geven zij minder af. PTH werkt daarbij via het bot, waar calcium wordt vrijgemaakt, en via de nieren, waar minder calcium met de urine verdwijnt en waar vitamine D wordt omgezet naar de actieve vorm. Die actieve vorm regelt op zijn beurt de opname van calcium uit de voeding.
Juist door die terugkoppeling is PTH bijna nooit los te lezen. De waarde krijgt pas betekenis naast de calciumwaarde uit dezelfde afname, want dezelfde PTH-uitslag betekent iets anders bij een hoog calcium dan bij een laag calcium. Twee bekende redenen dat PTH stijgt zijn een tekort aan vitamine D en een verminderde nierfunctie. Praktisch is er nog iets om rekening mee te houden: PTH kent een dagritme en schommelt over de dag. Een afname in de ochtend geeft daarom de best vergelijkbare uitslag.
In het kort
Bijschildklieren
Vier kliertjes achter de schildklier maken dit hormoon
Altijd met calcium
PTH en calcium zijn alleen in samenhang te lezen
Vitamine D
Werkt samen met PTH in de calciumhuishouding
Dagritme
De waarde schommelt over de dag, prikken in de ochtend heeft de voorkeur
Veelvoorkomende redenen om te meten
Wanneer kan inzicht in uw PTH waardevol zijn?
Hieronder enkele situaties waarin een meting van PTH inzicht kan bieden.
Inzicht in uw calciumregulatie
Een meting laat zien hoe hard de bijschildklieren werken om het calcium in uw bloed op peil te houden.
Altijd samen met calcium
PTH en calcium sturen elkaar aan. Laat beide bepalingen in dezelfde afname meelopen, anders is de uitslag niet goed te plaatsen.
Bij een eerdere afwijkende calciumwaarde
Viel uw calcium eerder buiten de referentiewaarden van het laboratorium, dan is PTH de gebruikelijke aanvulling om het beeld compleet te maken.
Bij een tekort aan vitamine D
Een laag vitamine D is een bekende reden dat PTH stijgt. Meet u beide, dan ziet u de waarden naast elkaar in plaats van los.
Bij een verminderde nierfunctie
De nieren spelen een centrale rol in de calciumhuishouding. Werken zij minder goed, dan is een stijging van PTH een bekend beeld.
Prikken in de ochtend
PTH kent een dagritme. Een afname in de ochtend geeft de best vergelijkbare uitslag, ook als u later opnieuw meet.
Een eerdere uitslag opvolgen
Wilt u een eerdere PTH-waarde opvolgen, prik dan opnieuw in de ochtend en laat calcium in dezelfde afname meelopen.
Wat betekent uw uitslag
Hoe lezen we uw PTH-waarde?
PTH wordt gemeten in picomol per liter (pmol/L), soms in nanogram per liter (ng/L). Het laboratorium vermeldt bij uw uitslag de referentiewaarden die daar gelden, en die zijn leidend. Belangrijk: PTH is niet op zichzelf te duiden. Dezelfde PTH-waarde betekent iets anders bij een hoge dan bij een lage calciumwaarde, daarom beoordeelt onze arts de twee altijd samen.
Een lage waarde
Een lage PTH betekent dat de bijschildklieren op dat moment weinig hormoon afgeven. Wat daarbij past, hangt af van uw calciumwaarde uit dezelfde afname. Ook een ruime inname van calcium of vitamine D via supplementen speelt mee in het beeld. Onze arts kijkt naar het geheel en niet naar dit getal alleen.
Een waarde binnen de referentiewaarden
Een PTH binnen de referentiewaarden van het laboratorium geeft een geruststellend beeld voor deze marker, zeker wanneer uw calciumwaarde daar ook binnen valt. Eén meting blijft een momentopname en is geen diagnose.
Een verhoogde waarde
Een verhoogde PTH betekent dat de bijschildklieren harder werken. Dat komt regelmatig voor bij een tekort aan vitamine D of bij een verminderde nierfunctie, waarbij het calcium in het bloed vaak nog op peil blijft. Ligt het calcium juist hoger, dan hoort daar een ander vervolg bij. Welke situatie het is, blijkt alleen door PTH en calcium samen te lezen. Onze arts bespreekt met u wat de combinatie in uw situatie betekent en of vervolgonderzoek gangbaar is.
Hoe wij uw uitslag interpreteren
Gerelateerde onderzoeken
Vaak gecombineerd met PTH.
Een marker geeft één perspectief. Voor een breder beeld kunt u PTH combineren met een themapakket of aanverwante markers.
+ 29,- prik- en afnamekosten per bestellingGratis vanaf 225,-
Veelgestelde vragen
Alles wat u wilt weten
Moet ik nuchter zijn voor een PTH-test?
Nuchter zijn is voor PTH niet nodig. Wel heeft een afname in de ochtend de voorkeur, want PTH kent een dagritme en schommelt over de dag. Combineert u de test met bijvoorbeeld glucose of cholesterol, dan gelden voor die bepalingen wel de nuchter-instructies.
Waarom moet ik calcium erbij laten meten?
PTH en calcium sturen elkaar aan: de bijschildklieren reageren op de calciumwaarde in uw bloed. Een PTH-uitslag zonder calcium uit dezelfde afname is daardoor niet te plaatsen, want hetzelfde getal past bij heel verschillende situaties. Wij adviseren de twee bepalingen altijd samen te bestellen.
Wat doen de bijschildklieren precies?
De bijschildklieren zijn vier kleine kliertjes achter de schildklier. Zij houden het calciumgehalte in uw bloed binnen nauwe grenzen door meer of minder PTH af te geven. Ondanks de naam hebben zij een andere taak dan de schildklier zelf, die vooral de stofwisseling aanstuurt.
Waarom kan een tekort aan vitamine D mijn PTH verhogen?
Vitamine D helpt uw lichaam calcium uit de voeding op te nemen. Is er weinig vitamine D, dan komt er minder calcium binnen en gaan de bijschildklieren harder werken om de calciumwaarde in het bloed op peil te houden. Een verhoogde PTH bij een laag vitamine D is daarom een bekend patroon. Onze arts beoordeelt of dat in uw situatie speelt.
Wat heeft mijn nierfunctie met PTH te maken?
De nieren houden calcium vast en zetten vitamine D om naar de actieve vorm. Bij een verminderde nierfunctie verloopt dat minder goed, waardoor PTH kan stijgen. Daarom wordt bij een verhoogde PTH vaak ook naar de nierfunctie gekeken, bijvoorbeeld met creatinine en eGFR.
Wanneer kan ik het beste prikken?
In de ochtend. PTH kent een dagritme, dus twee metingen op verschillende momenten van de dag zijn moeilijk met elkaar te vergelijken. Prikt u een vervolgmeting rond hetzelfde tijdstip, dan zegt het verschil tussen beide uitslagen meer.
Kan ik PTH ook los bestellen?
Dat kan, maar het levert weinig op. Zonder calcium uit dezelfde afname is de uitslag lastig te duiden. Wilt u er meer omheen zien, dan zijn vitamine D en de nierfunctie de logische aanvullingen, omdat die allebei invloed hebben op de PTH-waarde.
Wat gebeurt er als mijn waarde afwijkt?
U ontvangt uw uitslag met een persoonlijke toelichting van onze arts. Die legt uit wat de combinatie van PTH en calcium in uw situatie betekent en of vervolgonderzoek zinvol is. Bij klachten blijft uw huisarts het juiste startpunt, want een beoordeling bestaat uit meer dan bloed alleen.
Klaar voor inzicht in uw PTH-waarde?
U krijgt uw PTH-waarde inclusief persoonlijke uitleg door een arts, doorgaans binnen 2 werkdagen. Geen verwijzing nodig.
Bestel PTH →Meer markers tegelijk testen?
Combineer PTH met andere bepalingen via Bloodworks Select. De prik- en afnamekosten betaalt u eenmalig per bestelling, en vanaf 225,- vervallen ze.
45,-
+ 29,- prikkosten+ 29,- prik- en afnamekosten per bestelling