Inzicht in uw alkalische fosfatase.
Alkalische fosfatase is een enzym dat zowel uit de galwegen als uit bot komt. De waarde geeft inzicht in de galwegafvoer, maar kan ook iets zeggen over de botstofwisseling.
Ook bekend als: alkalische fosfatase, alkalisch fosfatase, AF, ALP, fosfatase, galwegen
Geïnterpreteerd door BIG-geregistreerde artsen
Zo werkt Bloodworks
Bestel online
Kies uw pakket en gewenste priklocatie
Ontvang uw labformulier
Binnen 24 uur per e-mail, inclusief afspraakplanner
Plan uw bloedafname
Of kies een inlooplocatie
Bloedafname
Duurt enkele minuten
Ontvang uw rapport
Beveiligd, binnen enkele werkdagen van onze artsen
Achtergrond
Wat is alkalische fosfatase?
Alkalische fosfatase (afgekort AF, internationaal ALP) is een enzym dat op meerdere plekken in het lichaam voorkomt, vooral in de cellen die de galwegen bekleden en in bot. Stagneert de afvoer van gal, of raken de galwegen geprikkeld, dan stijgt alkalische fosfatase in het bloed. Daarmee vult het de levertesten ALAT en ASAT aan: die wijzen vooral op prikkeling van de levercellen zelf, terwijl alkalische fosfatase meer richting de galwegafvoer wijst.
Omdat alkalische fosfatase niet alleen uit de galwegen maar ook uit bot komt, past een verhoging niet altijd bij de lever. Bij groei op jonge leeftijd en tijdens de zwangerschap is een hogere waarde bijvoorbeeld gebruikelijk. Om de bron van een verhoging beter in te schatten, wordt alkalische fosfatase vaak samen met gamma-GT bekeken: is ook de gamma-GT verhoogd, dan wijst dat richting de galwegen; is alleen de alkalische fosfatase verhoogd, dan kan de bron in het bot liggen.
In het kort
Galwegen én bot
Komt uit de galwegen, maar ook uit botweefsel
Bron duiden met gamma-GT
Samen met gamma-GT is de herkomst beter in te schatten
Groei en zwangerschap
Een hogere waarde is dan gebruikelijk
Aanvulling op ALAT/ASAT
Wijst meer richting de afvoer van gal
Veelvoorkomende redenen om te meten
Wanneer kan inzicht in uw Alkalische fosfatase waardevol zijn?
Hieronder enkele situaties waarin een meting van Alkalische fosfatase inzicht kan bieden.
Inzicht in uw galwegwaarden
Alkalische fosfatase brengt de afvoer van gal in beeld en vult daarmee de levertesten ALAT en ASAT aan.
Bij een verhoogde leverwaarde
Is uw ALAT of ASAT verhoogd, dan helpt alkalische fosfatase om te bepalen of ook de galwegen een rol spelen.
Bij vragen over de botstofwisseling
Alkalische fosfatase komt ook uit bot. De waarde wordt daarom soms meegewogen bij vragen over de botstofwisseling.
Samen met gamma-GT
De combinatie met gamma-GT helpt de arts inschatten of een verhoging uit de galwegen komt of ergens anders vandaan.
Een waarde volgen in de tijd
Bij alkalische fosfatase is de ontwikkeling over de tijd vaak informatiever dan één losse meting. Hermeten maakt een verandering zichtbaar.
Wat betekent uw uitslag
Hoe lezen we uw Alkalische fosfatase-waarde?
Alkalische fosfatase wordt gemeten in units per liter (U/L). Het laboratorium vermeldt bij uw uitslag de referentiewaarden die daar gelden. Belangrijk: zwangerschap, groei bij jongeren en de botstofwisseling kunnen deze waarde beïnvloeden.
Een lage waarde
Een lage alkalische fosfatase komt weinig voor en wordt soms gezien bij bepaalde voedings- of stofwisselingsfactoren. Onze arts geeft bij uw uitslag uitleg en context.
Een normale waarde
Een waarde binnen de referentiewaarden van het laboratorium geeft een geruststellend beeld van de galwegafvoer op dit moment. Het blijft een momentopname. De arts beoordeelt uw waarde altijd in samenhang met uw klachten en uw overige leverwaarden.
Een verhoogde waarde
Een verhoogde alkalische fosfatase kan wijzen op stagnatie of prikkeling van de galwegen, bijvoorbeeld door galstenen of leververvetting. Omdat het enzym ook uit bot komt, kan de bron echter ook in de botstofwisseling liggen; bij zwangerschap of groei is een verhoging gebruikelijk. Door ook naar uw gamma-GT te kijken, kan de arts de herkomst beter inschatten. Eén meting is geen diagnose. Onze arts legt uit wat uw waarde betekent en of hermeten of vervolgonderzoek via uw huisarts gangbaar is.
Hoe wij uw uitslag interpreteren
Onze artsen interpreteren uw alkalische fosfatase aan de hand van de referentiewaarden van het laboratorium en uw persoonlijke context, zoals leeftijd, zwangerschap, medicijngebruik en eventueel bekende aandoeningen.
Gerelateerde onderzoeken
Vaak gecombineerd met Alkalische fosfatase.
Een marker geeft één perspectief. Voor een breder beeld kunt u Alkalische fosfatase combineren met een themapakket of aanverwante markers.
Veelgestelde vragen
Alles wat u wilt weten
Moet ik nuchter zijn voor deze test?
Nee, voor alkalische fosfatase hoeft u niet nuchter te zijn. Meet u tegelijk ook glucose of cholesterol, dan is nuchter zijn wel gangbaar.
Wat betekent het als alleen mijn alkalische fosfatase verhoogd is?
Alkalische fosfatase komt ook uit bot. Is alleen deze waarde verhoogd en niet uw gamma-GT, dan ligt de bron mogelijk in de botstofwisseling in plaats van in de galwegen. Ook tijdens de zwangerschap en in de groei is een hogere waarde gebruikelijk.
Waarom wordt alkalische fosfatase vaak samen met gamma-GT gemeten?
Gamma-GT komt vooral uit de galwegen en niet uit bot. Zijn beide enzymen verhoogd, dan wijst dat richting de galwegen. Is alleen de alkalische fosfatase verhoogd, dan kan de bron elders liggen. De combinatie helpt de arts de herkomst te duiden.
Wat is het verschil tussen alkalische fosfatase en ALAT of ASAT?
ALAT en ASAT zitten vooral in de levercellen en stijgen bij prikkeling of schade van die cellen. Alkalische fosfatase komt vooral uit de cellen rond de galwegen (en uit bot) en wijst meer richting de afvoer van gal. Ze vullen elkaar dus aan.
Is een hogere waarde bij zwangerschap of groei normaal?
Ja. Tijdens de zwangerschap en in periodes van groei is een hogere alkalische fosfatase gebruikelijk, omdat het enzym ook met botstofwisseling te maken heeft. De arts weegt dit mee in de duiding.
Kan één verhoogde waarde al een probleem betekenen?
Nee. Eén meting is geen diagnose. De arts kijkt naar uw alkalische fosfatase in combinatie met uw gamma-GT, uw overige leverwaarden en uw context, en adviseert of hermeten of vervolgonderzoek zinvol is.
Wat doe ik met mijn uitslag?
U ontvangt een PDF-rapport met uw waarde en persoonlijke uitleg. Wat u daarmee doet, bijvoorbeeld het bespreken met uw huisarts, blijft uw eigen keuze.
Klaar voor inzicht in uw alkalische fosfatase?
Voor €54 krijgt u uw alkalische fosfatase inclusief persoonlijke uitleg door een arts, doorgaans binnen enkele werkdagen. Geen verwijzing nodig.
Bestel Alkalische fosfatase voor 54,- →Meer markers tegelijk testen?
Combineer Alkalische fosfatase met andere bepalingen via Bloodworks Select. Prikkosten vallen weg bij 225,-+.
54,-
All-in · prikkosten inbegrepen