Inzicht in uw PSA-waarde.
PSA (prostaatspecifiek antigeen) is een eiwit dat door de prostaat wordt aangemaakt. Een verhoogde waarde kan veel oorzaken hebben, zoals een vergrote of ontstoken prostaat. Weeg vóór een meting eerst de voor- en nadelen af.
Ook bekend als: prostaatspecifiek antigeen, prostaatwaarde
Persoonlijke beoordeling door onze BIG-geregistreerde Bloodworks® artsen
Medisch beoordeeld door het artsenteam van Bloodworks
Door de Bloodworks-redactie
PSA bloedonderzoek
- Totaal
- 84,-
Volgende stap: priklocatie kiezen
- Zonder verwijzing
- 1.000+ priklocaties
- Uitslag doorgaans binnen 2 werkdagen
- Elke uitslag beoordeeld door een BIG-geregistreerde arts
Voor brede mannen-check
Bekijk Bloodworks Premium
Voor wie een brede check wil: Bloodworks Premium bevat onder andere hart- en vaatmarkers, schildklier, vitamines en mineralen in één bloedafname.
Bekijk Premium · 399,-Zo werkt Bloodworks
Bestel online
Kies uw pakket en gewenste priklocatie
Ontvang uw labformulier
Binnen 24 uur per e-mail, inclusief afspraakplanner
Plan uw bloedafname
Of kies een inlooplocatie
Bloedafname
Duurt enkele minuten
Ontvang uw rapport
Beveiligd, doorgaans binnen 2 werkdagen van onze artsen
Achtergrond
Wat is PSA?
PSA staat voor Prostaat Specifiek Antigeen, een eiwit dat door de prostaatklier wordt aangemaakt en in kleine hoeveelheden in het bloed terechtkomt. PSA is "prostaat-specifiek" omdat het vrijwel alleen door prostaatweefsel wordt geproduceerd, maar het is geen specifieke marker voor één bepaalde aandoening.
Hoeveel PSA er in het bloed zit, verschilt van man tot man en neemt geleidelijk toe met de leeftijd.
In het kort
Prostaat-eiwit
Geproduceerd in de prostaatklier
Stijgt met leeftijd
Neemt geleidelijk toe
Niet-specifiek
Verhoging heeft meerdere oorzaken
Geen standaardtest
Zonder klachten eerst afwegen
Voor- en nadelen
Wat PSA wel en niet zegt
Een verhoogde waarde heeft vaak een andere oorzaak dan kanker, bijvoorbeeld:
- een goedaardig vergrote prostaat
- een prostaatontsteking (prostatitis)
- een blaas- of urineweginfectie
- een zaadlozing of een fietstocht kort voor de bloedafname
- een recent onderzoek aan de prostaat of een katheter
- het ouder worden, want PSA stijgt geleidelijk met de leeftijd
Sommige medicijnen, zoals bepaalde middelen bij een vergrote prostaat of tegen haaruitval, verlagen de waarde juist.
Prostaatkanker is een belangrijke kanttekening. Een verhoogd PSA kan daar ook bij passen, maar de test kan dat niet onderscheiden van de andere oorzaken. Daarvoor is vervolgonderzoek nodig, zoals een MRI-scan en soms een biopt, waarbij met een naald een stukje weefsel uit de prostaat wordt gehaald. Vaak blijkt er dan geen kanker te zijn.
Een meting heeft dus voor- en nadelen. Een geruststellende uitslag kan zorgen wegnemen, en soms wordt een snel groeiende prostaatkanker vroeg ontdekt. Die kans is wel klein. Daartegenover staat dat een verhoogde waarde onnodige zorgen en vervolgonderzoek kan geven. Ook kan een langzaam groeiende kanker worden gevonden die nooit klachten had gegeven. Dat kan leiden tot een behandeling die niet nodig was, soms met blijvende gevolgen zoals urineverlies of erectieproblemen. Mannen die zich laten testen, leven gemiddeld even lang als mannen die dat niet doen.
Zonder klachten is PSA daarom geen standaardtest. Artsen raden het alleen in bijzondere situaties aan, bijvoorbeeld bij een bekende erfelijke aanleg (een fout in het BRCA2-gen). Overweegt u een meting, weeg dan eerst rustig de voor- en nadelen af. Thuisarts zet ze onafhankelijk op een rij en biedt een keuzehulp voor mannen van 50 tot 75 jaar.
- Thuisarts: Ik denk na over testen op prostaatkanker (voor- en nadelen) (opent in een nieuw tabblad)
- Thuisarts: Keuzehulp testen op prostaatkanker (opent in een nieuw tabblad)
Kiest u na deze afweging voor een meting, dan beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw uitslag en krijgt u uitleg bij uw waarde.
Veelvoorkomende redenen om te meten
Wanneer kan inzicht in uw PSA waardevol zijn?
Hieronder enkele situaties waarin een meting van PSA inzicht kan bieden.
Een bewuste keuze
Zonder klachten is PSA geen standaardtest. Kiest u er na afweging toch voor, dan krijgt u uw waarde met uitleg van onze arts.
Eerst de voor- en nadelen
PSA meten is een persoonlijke afweging. Thuisarts zet de voor- en nadelen op een rij en biedt een onafhankelijke keuzehulp.
Een hermeting
Een verhoogde waarde kan een tijdelijke oorzaak hebben, zoals een infectie of een zaadlozing kort voor de afname. Onze arts geeft bij uw uitslag aan of een hermeting gangbaar is.
In overleg met uw zorgverlener
Sommige mannen meten PSA na overleg met huisarts of uroloog als onderdeel van een afgesproken monitoring-plan.
Wat betekent uw uitslag
PSA verhoogd: wat betekent uw uitslag?
PSA wordt gemeten in nanogram per milliliter (ng/mL). De referentiewaarde van het uitvoerende laboratorium is leidend; die kan per laboratorium en meetmethode verschillen. Onze arts beoordeelt uw waarde in samenhang met uw leeftijd en persoonlijke context.
Een lage waarde
Een lage PSA-waarde geeft een geruststellend beeld voor dit moment.
Een waarde binnen de referentie
Een PSA binnen de referentiewaarde van het laboratorium geeft een geruststellend beeld. Onze arts geeft uitleg en context.
Een verhoogde waarde
Een verhoogde PSA-waarde is geen diagnose. Vaak is er een andere oorzaak dan kanker, zoals een vergrote of ontstoken prostaat, een infectie of een tijdelijke prikkel kort voor de afname. Onze arts geeft uitleg en context, en geeft aan of een hermeting of vervolgonderzoek gangbaar is.
Hoe wij uw uitslag interpreteren
Onze artsen beoordelen uw PSA met de referentiewaarde van het laboratorium en uw persoonlijke context, zoals uw leeftijd, eerdere PSA-waarden als die er zijn, prostaatkanker in de familie en recente activiteiten die PSA tijdelijk kunnen verhogen.
Gerelateerde onderzoeken
Vaak gecombineerd met PSA.
Een marker geeft één perspectief. Voor een breder beeld kunt u PSA combineren met een themapakket of aanverwante markers.
+ 29,- prik- en afnamekosten per bestellingGratis vanaf 225,-
Veelgestelde vragen
Alles wat u wilt weten
Wat zijn de voor- en nadelen van de PSA-test?
Een geruststellende uitslag kan zorgen wegnemen, en soms wordt een snel groeiende prostaatkanker vroeg ontdekt. Die kans is klein. Daartegenover staat dat een verhoogde waarde vaak een andere oorzaak heeft, maar wel tot zorgen en vervolgonderzoek kan leiden, zoals een MRI-scan of biopt. Ook kan een langzaam groeiende kanker worden gevonden die nooit klachten had gegeven (overdiagnose), met kans op een behandeling die niet nodig was. Thuisarts zet de voor- en nadelen op een rij: https://www.thuisarts.nl/testen-op-prostaatkanker/ik-denk-na-over-testen-op-prostaatkanker. De keuzehulp helpt u kiezen: https://www.thuisarts.nl/keuzehulp/testen-op-prostaatkanker
Moet ik nuchter zijn voor een PSA-test?
Nee, voor een PSA-meting hoeft u niet nuchter te zijn.
Wat kan mijn PSA-waarde tijdelijk verhogen?
Verschillende factoren kunnen PSA tijdelijk verhogen, denk aan een fietsrit kort vóór de meting, ejaculatie binnen 48 uur, een recent rectaal toucher, een prostaatontsteking, een blaas- of urineweginfectie of een katheter. Voor een betrouwbare meting wordt geadviseerd 48 uur seksuele activiteit en intensieve fietsritten te vermijden. Sommige medicijnen, zoals bepaalde middelen bij een vergrote prostaat of tegen haaruitval, verlagen PSA juist.
Is PSA meten zinvol zonder klachten?
Zonder klachten is PSA geen standaardtest. In Nederland is er geen bevolkingsonderzoek naar prostaatkanker. Artsen raden testen alleen in bijzondere situaties aan, zoals bij een bekende fout in het BRCA2-gen. Vanaf 75 jaar heeft testen meestal geen zin, omdat behandeling dan niet leidt tot een langer of beter leven. Voor andere mannen is het een persoonlijke afweging; de keuzehulp van Thuisarts is bedoeld voor mannen van 50 tot 75 jaar: https://www.thuisarts.nl/keuzehulp/testen-op-prostaatkanker
Wat is het verschil tussen totaal PSA en vrij PSA?
Totaal PSA meet alle PSA in het bloed. Vrij PSA meet de niet-eiwitgebonden fractie. De verhouding tussen beide kan in specifieke situaties extra informatie geven, vaak in overleg met de uroloog.
Wat als mijn PSA verhoogd is?
Een verhoogde waarde heeft vaak een andere oorzaak dan kanker. Onze arts geeft uitleg en context bij uw uitslag. Vervolgonderzoek begint vaak met een hermeting; daarna kan onderzoek in het ziekenhuis volgen, zoals een MRI-scan en soms een biopt.
Wat doe ik met mijn uitslag?
U krijgt een PDF-rapport met uw waarde en de uitleg van onze arts. Wat u daarmee doet, blijft uw eigen keuze.
Kan ik mijn rapport delen met mijn huisarts?
Ja, het rapport is opgesteld in medische taal en bevat alle relevante laboratorium-informatie. Veel mannen nemen het mee naar hun huisarts.
In de Gezondheidsgids
Lees meer over deze waarde
Waar prikt u?
Prikken kan bij priklocaties door heel Nederland, meestal zonder afspraak.
Vind een priklocatie bij u in de buurt of lees hoe bloed laten prikken werkt.
Meer markers tegelijk testen?
Combineer PSA met andere bepalingen via Bloodworks Select. De prik- en afnamekosten betaalt u eenmalig per bestelling, en vanaf 225,- vervallen ze.
Klaar voor inzicht in uw PSA-waarde?
U krijgt uw PSA-waarde inclusief persoonlijke uitleg door een arts, doorgaans binnen 2 werkdagen. Geen verwijzing nodig.