NLEN
Inloggen

HbA1c: uw gemiddelde bloedsuiker over drie maanden

Medisch beoordeeld door het artsenteam van BloodworksDoor de Bloodworks-redactie5 min lezen

Een nuchtere glucose vertelt hoe uw bloedsuiker er op dat ene moment voorstond. HbA1c kijkt veel verder terug, naar het gemiddelde van de afgelopen twee tot drie maanden. Wat die waarde meet en voor wie een meting zinvol is.

Zelf laten meten? HbA1c, zonder verwijzing: €30.

Plus 29,- prik- en afnamekosten per bestelling, gratis vanaf 225,-.

Ouder stel loopt van achteren over een smal pad op een rivierdijk, links silo's, rechts breed water

In het kort

  • HbA1c laat zien hoe hoog uw bloedsuiker de afgelopen twee tot drie maanden gemiddeld is geweest.
  • U hoeft er niet nuchter voor te komen.
  • Een nuchtere glucose is een momentopname, HbA1c laat het patroon zien.
  • Omdat de waarde langzaam verandert, is opnieuw meten pas na enkele maanden zinvol.

Wat HbA1c meet

HbA1c staat voor geglyceerd hemoglobine. Hemoglobine is het eiwit in uw rode bloedcellen dat zuurstof vervoert. Circuleert er glucose in uw bloed, dan hecht een deel daarvan zich aan dat hemoglobine, en die verbinding blijft bestaan zolang de rode bloedcel leeft.

Omdat een rode bloedcel ongeveer drie maanden meegaat, weerspiegelt het percentage geglyceerd hemoglobine hoe hoog uw bloedsuiker in die periode gemiddeld is geweest. Eén meting vat dus maanden bloedsuiker samen in één getal, zonder dat u zelf iets hoeft bij te houden.

HbA1c of een nuchtere glucose?

Een nuchtere glucose is een momentopname. Die waarde wordt beïnvloed door wat u de avond ervoor at, hoe u sliep, of u ziek bent, hoeveel stress u had en of u kort tevoren heeft gesport. Twee metingen in dezelfde week kunnen daardoor merkbaar verschillen.

Nuchtere glucoseHbA1c
Meetuw bloedsuiker op dat momenthet gemiddelde over 2 tot 3 maanden
Nuchter komenjaniet nodig
Gevoelig voormaaltijd, slaap, stress, ziekte, sportnauwelijks: een enkele afwijkende dag verdwijnt in het gemiddelde
Sterk ineen acute ontregeling signalereneen geleidelijk patroon zichtbaar maken

Toch vervangt de ene waarde de andere niet. Glucose laat zien hoe uw lichaam er op dit moment voorstaat, HbA1c laat het patroon over langere tijd zien en is daardoor minder gevoelig voor toeval. Juist omdat ze verschillende vragen beantwoorden, worden ze in de praktijk vaak samen aangevraagd in één pakket. Wilt u eerst alleen het moment in beeld, dan kunt u ook los glucose laten testen, nuchter of niet nuchter.

Een enkele meting is nooit een diagnose: die stelt uw arts, en meestal pas na bevestiging met een tweede meting of een aanvullende bepaling.

HbA1c laten meten bij Bloodworks

HbA1c als losse bepaling, inclusief arts-interpretatie en persoonlijk PDF-rapport. U hoeft niet nuchter te zijn, geen verwijzing nodig.

Het grijze gebied vóór diabetes

Diabetes type 2 ontstaat zelden van de ene op de andere dag. Er gaat vrijwel altijd een periode aan vooraf waarin het lichaam minder gevoelig wordt voor insuline en de bloedsuiker langzaam oploopt. Die fase, vaak prediabetes genoemd, kan jaren duren en geeft doorgaans weinig of geen klachten.

Precies daar is HbA1c nuttig: het vangt een geleidelijke stijging op die u zelf niet voelt en die een losse nuchtere glucose kan missen. Ligt uw uitslag in het overgangsgebied, dan is dat geen diagnose, maar wel een signaal dat het bespreken waard is.

In deze fase valt met voeding, beweging en gewicht vaak nog veel te winnen. Onze artsen geven bij uw rapport aan of navraag bij uw huisarts verstandig is.

Voor wie is meten zinvol?

HbA1c is vooral interessant als u een verhoogde kans heeft op een ontregelde bloedsuiker. Denk aan:

  • overgewicht, en dan met name vet rond de buik
  • diabetes type 2 bij ouders, broers of zussen
  • polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS)
  • zwangerschapsdiabetes in de voorgeschiedenis
  • een verhoogde bloeddruk of afwijkende cholesterolwaarden
  • weinig beweging
  • leeftijd vanaf ongeveer 45 jaar
  • langdurig gebruik van bepaalde medicatie, zoals corticosteroïden

Klachten die kunnen passen bij een langdurig verhoogde bloedsuiker zijn veel dorst, vaak plassen, vermoeidheid, wazig zien en wondjes die traag genezen.

Glucose en HbA1c samen meten

Het pakket Bloedsuikers combineert een nuchtere glucose met HbA1c, zodat u zowel het moment als het gemiddelde van de afgelopen maanden in beeld heeft.

Wanneer opnieuw meten?

Omdat HbA1c een gemiddelde over maanden is, verandert de waarde langzaam. Kort na elkaar meten heeft daardoor weinig zin: u ziet dan vooral meetruis en nog niet het effect van wat u heeft veranderd.

Heeft u uw voeding, gewicht of beweegpatroon aangepast, dan is het gebruikelijk om pas na enkele maanden opnieuw te meten. Is uw situatie stabiel en meet u vooral ter controle, dan volstaat een ruimer interval. Wat in uw geval passend is, hangt af van uw uitslag, uw risicoprofiel en een eventuele behandeling.

Wanneer HbA1c minder goed werkt

HbA1c is betrouwbaar zolang uw rode bloedcellen normaal lang meegaan. Is dat niet zo, dan kan de waarde vertekend raken. Dat speelt bijvoorbeeld:

  • bij bloedarmoede
  • bij erfelijke afwijkingen van het hemoglobine
  • na een recente bloedtransfusie of een flink bloedverlies
  • bij een gevorderde nierziekte
  • tijdens de zwangerschap

In die situaties wordt de bloedsuiker meestal op een andere manier beoordeeld. Onze artsen houden hier rekening mee bij het beoordelen van uw uitslag.

Bij Bloodworks laat u HbA1c afnemen bij een van de 1.000+ priklocaties in Nederland, waarna u een persoonlijk PDF-rapport ontvangt met toelichting op uw waarde.

Bronnen

Waar prikt u?

Prikken kan bij priklocaties door heel Nederland, meestal zonder afspraak, en u heeft geen verwijzing nodig. Lees hoe bloed laten prikken werkt of hoe bloedonderzoek zonder verwijzing werkt. Vind een priklocatie bij u in de buurt.

Lees verder

Alle artikelen

Klantenservice

Vragen? Wij helpen u graag verder!

Bereikbaar op werkdagen van 9:00 tot 17:00