Magnesiumtekort: symptomen en wanneer u laat meten

Waar heeft uw lichaam magnesium voor nodig?

Magnesium is betrokken bij ruim driehonderd enzymreacties. Het speelt onder meer een rol bij:

• Het samentrekken en ontspannen van spieren
• De prikkeloverdracht tussen zenuwcellen
• De aanmaak van energie in elke lichaamscel
• De opbouw van botten
• Een stabiel hartritme
• De regulatie van de bloedsuikerspiegel

Magnesium werkt bovendien nauw samen met andere mineralen, zoals calcium en kalium: schommelt het één, dan beweegt het ander vaak mee. Juist door die brede rol kan een tekort zich op veel verschillende manieren uiten, en juist daardoor wordt het makkelijk gemist.

Welke klachten kunnen wijzen op een magnesiumtekort?

De spieren en zenuwen melden zich meestal het eerst. Denk aan:

• Spierkrampen, vaak 's nachts in de kuiten of voeten
• Een trillend of trekkend ooglid
• Spiertrillingen elders in het lichaam
• Tintelingen
• Een gespannen en stijf gevoel in de spieren

Dit soort klachten past bij een verstoorde prikkeloverdracht, precies het terrein waarop magnesium actief is. Veel mensen kennen het trillende ooglid als onschuldig verschijnsel bij stress of slaaptekort, en dat is het meestal ook. Houdt het wekenlang aan of komt het samen met andere spierklachten, dan is het een signaal om serieus te nemen.

Daarnaast zijn er algemenere klachten:

• Aanhoudende vermoeidheid en futloosheid
• Moeilijk in slaap komen of onrustig slapen
• Prikkelbaarheid
• Hoofdpijn

Bij een groter tekort kunnen ook hartkloppingen of een onregelmatig gevoel op de borst optreden; neem die klachten altijd serieus en bespreek ze met uw huisarts.

Al deze signalen zijn aspecifiek. Ze kunnen net zo goed passen bij stress, slaaptekort, een ijzertekort of een traag werkende schildklier. Aan de klachten alleen kunt u dus niet aflezen of magnesium het probleem is.

Oorzaken: te weinig binnenkrijgen of te veel verliezen

Magnesium zit vooral in volkorenproducten, noten, zaden, peulvruchten, groene bladgroenten en pure chocolade. Wie veel bewerkt voedsel eet en weinig van deze productgroepen binnenkrijgt, bouwt langzaam een krappe inname op. Ook streng lijnen of een eenzijdig voedingspatroon kan de aanvoer beperken. Een tekort ontstaat zelden van de ene op de andere dag; het sluipt erin, over maanden of jaren.

Medicatie is een tweede route, en die wordt vaak gemist. Deze factoren vergroten de kans op een tekort:

• Langdurig gebruik van maagzuurremmers, die de opname in de darm kunnen verminderen
• Plaspillen bij hoge bloeddruk of hartklachten, die de uitscheiding via de nieren verhogen
• Overmatig alcoholgebruik
• Darmaandoeningen met verminderde opname, zoals coeliakie of de ziekte van Crohn
• Een slecht gereguleerde diabetes

Gebruikt u een van deze middelen langdurig en herkent u de klachten hierboven, dan is dat een reden om alerter te zijn dan gemiddeld.

Tot slot verliest u magnesium via zweet. Wie intensief sport, zeker bij warm weer of tijdens lange duurtrainingen, verliest meer en verbruikt bovendien meer voor de energieproductie en het spierherstel.

Voor de meeste recreatieve sporters is dat prima op te vangen met gewone voeding. Bij een hoge trainingslast in combinatie met krampen of een stagnerend herstel kan een meting wel degelijk inzicht geven.

Waarom bloedmagnesium maar een deel van het verhaal vertelt

Hier is een eerlijke kanttekening op zijn plaats. Slechts ongeveer één procent van al het magnesium in uw lichaam circuleert in het bloed. De rest ligt opgeslagen in de botten en in de cellen.

Het lichaam houdt de bloedwaarde bovendien zo stabiel mogelijk, desnoods door magnesium uit die voorraad aan te spreken. Een duidelijk verlaagde bloedwaarde is daarom een betekenisvol signaal. Maar een waarde binnen de marge van het laboratorium sluit een krap wordende voorraad niet volledig uit.

Betekent dat dat meten zinloos is? Nee. Een meting:

• Maakt een uitgesproken tekort zichtbaar
• Geeft een vertrekpunt om het effect van aanpassingen in voeding of medicatie te volgen
• Helpt andere verklaringen voor uw klachten te wegen

Onze artsen beoordelen uw waarde altijd in samenhang met uw klachten, voeding, medicatie en sportgewoonten, en geven aan wanneer overleg met uw huisarts verstandig is. De uitslag is een bouwsteen, niet het hele bouwwerk.

Wanneer is meten zinvol?

Een meting is vooral het overwegen waard als klachten en risicofactoren samenkomen. Bijvoorbeeld: u heeft terugkerende spierkrampen of een trillend ooglid, én u gebruikt langdurig een maagzuurremmer of plaspil. Of u traint intensief, eet weinig volkoren, noten en groene groenten, en voelt zich aanhoudend moe.

Slikt u al een magnesiumsupplement, houd er dan rekening mee dat dit de gemeten waarde beïnvloedt. Wilt u uw uitgangssituatie kennen, meet dan bij voorkeur vóór u met een supplement start, of bespreek met een arts hoe u de uitslag in uw geval moet lezen.

Liever een breder beeld?

Omdat de klachten van een magnesiumtekort sterk overlappen met die van andere tekorten, kiezen veel mensen voor een bredere meting in één bloedafname. Het pakket Vitamines, mineralen en elektrolyten combineert magnesium met de belangrijkste vitamines, mineralen en elektrolyten. Zo ziet u in één keer waar u staat, in plaats van tekort voor tekort af te strepen met losse testen.

Bij Bloodworks regelt u een magnesiumtest zonder verwijzing. U prikt bij een van de ruim 750 aangesloten priklocaties in heel Nederland, een arts beoordeelt uw uitslag en u ontvangt een overzichtelijk PDF-rapport, doorgaans binnen 2 werkdagen. Geen abonnement, geen verborgen kosten.