De overgang en uw bloed

Uw eierstokken reageren minder goed op de aansturing vanuit de hypofyse. Er vinden minder eisprongen plaats en de oestrogeenproductie wordt onregelmatig. De hypofyse compenseert door de aansturing te verhogen, waardoor FSH omhoog beweegt.

De jaren waarin dit speelt heten perimenopauze. De menopauze zelf is de laatste menstruatie, en dat stelt u pas achteraf vast: als uw menstruatie twaalf maanden is weggebleven.

De klachten in deze fase zijn grillig, juist omdat uw hormonen niet geleidelijk uitdoven maar eerst onvoorspelbaar worden.

De overgang wordt in de praktijk vastgesteld op uw leeftijd, uw klachten en het patroon van uw cyclus. Een bloeduitslag is daarin ondersteunend, niet doorslaggevend.

Dat komt door de schommelingen: een meting van vandaag kan er over twee weken heel anders uitzien. Eén uitslag is dus zelden het hele verhaal.

Meten is vooral waardevol als er twijfel is: bij klachten onder de veertig, bij een cyclus die zonder duidelijke reden wegblijft, of wanneer uw klachten net zo goed een andere oorzaak kunnen hebben.

In deze levensfase komen vooral deze waarden terug:

• FSH: beweegt omhoog naarmate de eierstokken minder reageren
• Oestradiol: schommelt sterk in de perimenopauze en daalt daarna
• LH en progesteron: maken het cyclusbeeld compleet
• Prolactine: kan een andere verklaring zijn voor het uitblijven van de menstruatie
• TSH: de schildklier geeft klachten die sterk op de overgang lijken

Menstrueert u nog, prik dan bij voorkeur op dag 3 tot 5 van uw cyclus. Gebruikt u hormonale anticonceptie, meld dat dan altijd: u meet dan vooral het effect van de medicatie.

Een aantal aandoeningen geeft vrijwel hetzelfde klachtenpatroon en is goed meetbaar:

• een traag of te snel werkende schildklier
• bloedarmoede of een lage ijzervoorraad bij hevige menstruaties
• een tekort aan vitamine B12 of vitamine D
• een te hoge bloedsuiker, die moeheid en nachtelijk plassen kan geven
• langdurige overbelasting, slaapapneu of somberheid

Wordt zo'n oorzaak gevonden, dan is er iets te doen. Wordt er niets gevonden, dan weet u dat ook, en dat maakt het gesprek met uw huisarts over uw overgangsklachten gerichter.

Zodra de menopauze achter u ligt, verandert de vraag. Het wegvallen van oestrogeen hangt samen met een ongunstiger cholesterolprofiel en met botontkalking op langere termijn.

Waardevolle bepalingen zijn dan eerder een cholesterolprofiel, glucose en HbA1c, vitamine D en calcium, en de schildklierfunctie.

Neem contact op met uw huisarts bij hevige menstruaties waar u bloedarm van wordt, bij bloedverlies tussen menstruaties door, en altijd bij bloedverlies nadat uw menstruatie twaalf maanden of langer is weggebleven.