Kinderwens en uw bloed

Bloedonderzoek laat zien hoe uw hormonen op dat moment staan en of er iets meespeelt dat de kans op zwangerschap kan beïnvloeden. Het is nadrukkelijk een momentopname, geen voorspelling.

Wat bloed niet kan: aantonen dat u zwanger kunt worden, of dat juist uitsluiten. Voor een compleet vruchtbaarheidsonderzoek horen ook een echo, het beloop van uw cyclus en bij mannen een zaadanalyse erbij. Die zaken lopen via uw huisarts of gynaecoloog.

Waar bloedonderzoek wel goed in is: verklaringen vinden voor een onregelmatige of uitblijvende cyclus, en zichtbaar maken of uw schildklier en uw voedingsstatus meewerken.

Deze bepalingen komen bij een kinderwens het vaakst terug:

• FSH: stuurt de rijping van de eiblaasjes aan en zegt iets over hoe uw eierstokken reageren
• LH: geeft het signaal voor de eisprong
• Oestradiol: het belangrijkste oestrogeen, dat met FSH en LH samen het cyclusbeeld maakt
• Progesteron: laat in de tweede cyclushelft zien of er een eisprong is geweest
• Prolactine: een verhoogde waarde kan de eisprong verstoren en de cyclus doen uitblijven
• TSH: de schildklier heeft invloed op de cyclus en op een zwangerschap

Het moment van prikken telt zwaar. Voor de meeste hormonen is dag 3 tot 5 van uw cyclus gangbaar, geteld vanaf de eerste dag van uw menstruatie. Progesteron wordt juist ongeveer een week vóór de verwachte menstruatie bepaald.

Rond een kinderwens zijn ook deze bepalingen zinvol:

• foliumzuur, dat een rol speelt bij de vroege aanleg van het zenuwstelsel
• vitamine D, dat in Nederland vaak laag uitvalt
• ferritine, uw ijzervoorraad, zeker bij hevige menstruaties
• vitamine B12, vooral bij plantaardig eten
• glucose en HbA1c, omdat de suikerhuishouding meetelt

Voor foliumzuur geldt iets bijzonders: het landelijke advies is om te slikken vanaf het moment dat u zwanger wilt worden tot en met de tiende week van de zwangerschap. Meten verandert dat advies meestal niet. Welke dosering bij u past, bespreekt u met uw huisarts, verloskundige of apotheek.

Een kinderwens is nooit een vraag van één persoon. Bij mannen kunnen deze waarden inzicht geven:

• testosteron, totaal en zo nodig de vrije fractie met SHBG erbij
• LH en FSH, die laten zien hoe de aansturing vanuit de hypofyse verloopt
• prolactine, dat bij een verhoging het testosteron kan drukken

Belangrijk: bloedonderzoek zegt niets over de kwaliteit van het zaad. Daarvoor is een zaadanalyse nodig, en die loopt via uw huisarts. Prik voor testosteron bij voorkeur in de ochtend, wanneer de waarde het hoogst is.

Lukt zwanger worden niet binnen twaalf maanden, dan is een afspraak bij de huisarts de logische stap. Bent u ouder dan 35 jaar, of is uw cyclus onregelmatig of afwezig, overleg dan eerder.

Neem ook contact op bij een cyclus die zonder duidelijke reden wegblijft, bij hevige menstruaties waar u bloedarm van wordt, of bij een bekende schildklieraandoening en een kinderwens. Gebruikt u medicatie, bespreek dan altijd met uw arts of die veilig is rond een zwangerschap.