Haaruitval: welke bloedwaarden kunnen een rol spelen?

Niet alle haaruitval staat in uw bloed

De meest voorkomende vorm van haaruitval is erfelijk: geleidelijk dunner haar volgens een vast patroon, bij mannen de inhammen en de kruin, bij vrouwen vooral de scheiding. Deze vorm is niet in bloed te zien.

Daarnaast bestaat telogeen effluvium: twee tot drie maanden na een flinke trigger, zoals een bevalling, operatie, hoge koorts, crashdieet of een stressvolle periode, valt er ineens opvallend veel haar uit. Dat herstelt meestal vanzelf, al kan het maanden duren.

Bloedonderzoek is vooral zinvol bij diffuus dunner wordend haar zonder duidelijk patroon of duidelijke aanleiding. Dan wilt u weten of een van deze oorzaken het haar remt:

• een ijzertekort
• een schildklierprobleem
• een tekort aan zink of vitamine D
• een hormonale verschuiving

Dat zijn stuk voor stuk oorzaken die meetbaar zijn én waar u of uw arts vervolgens iets mee kan. Bovendien voorkomt meten dat u op de bonnefooi supplementen stapelt zonder te weten of ze nodig zijn.

Ferritine en ijzer: de bekendste link

Haarzakjes horen bij de snelst delende cellen van het lichaam en zijn daardoor gevoelig voor een lage ijzervoorraad. Ferritine, de opslagvorm van ijzer, is dan de waarde om te kennen: die daalt eerder dan het hemoglobine, waardoor haaruitval kan optreden zonder dat er al bloedarmoede is.

Vrouwen met een hevige menstruatie lopen het grootste risico. Een kanttekening: ferritine stijgt bij ontsteking, dus een geruststellende uitslag sluit een tekort niet altijd uit. Onze artsen beoordelen de waarde daarom in uw context.

Wordt er een lage voorraad gevonden, dan is de vervolgvraag hoe dat komt: hevige menstruatie, weinig ijzerrijke voeding, verminderde opname of een combinatie daarvan.

Vul een tekort niet op eigen houtje met hoge doses ijzer aan; te veel ijzer heeft óók nadelen, en de juiste dosering en duur luisteren nauw. De uitslag is daarvoor het startpunt: bij een afwijkende waarde leest u in het rapport wat een gangbare vervolgstap is, en wanneer overleg met uw huisarts verstandig is.

Schildklier: te traag én te snel

Zowel een te traag als een te snel werkende schildklier kan diffuse haaruitval geven. Meestal zijn er dan meer signalen: bij een trage schildklier vermoeidheid, kouwelijkheid en gewichtstoename, bij een snelle juist gejaagdheid, hartkloppingen en gewichtsverlies. TSH is de eerste waarde om te meten, doorgaans samen met vrij T4.

Goed om te weten: ook als de schildklier weer goed is ingesteld, heeft haar tijd nodig. Herstel is eerder een kwestie van maanden dan van weken. Twijfelt u of uw klachten bij de schildklier passen, dan is meten laagdrempeliger dan blijven twijfelen: één buisje bloed geeft duidelijkheid over de eerste stap.

Zink en vitamine D

Zink is betrokken bij de aanmaak van keratine, het bouwmateriaal van haar. Een tekort is bij een gevarieerd voedingspatroon niet gebruikelijk, maar komt vaker voor bij plantaardige voeding, darmaandoeningen en langdurig intensief sporten. Zink laat u als losse bepaling meten voor €74 all-in.

Vitamine D heeft receptoren in het haarzakje en lage waarden komen in Nederland veel voor, zeker aan het einde van de winter; deze bepaling kost €69 all-in.

Wees hier eerlijk over: extra slikken bóven wat u nodig heeft, laat haar niet sneller groeien. Suppletie is alleen zinvol als er daadwerkelijk een tekort is. Gebruikt u al een multivitamine, vermeld dat dan; onze artsen nemen het mee in de beoordeling van uw waarde.

Hormonen bij vrouwen

Bij vrouwen verdient de hormonale kant aandacht wanneer haaruitval samenvalt met een bevalling, de overgang, het stoppen of wisselen van de pil, of een onregelmatige cyclus. Ook bij PCOS kan de balans tussen vrouwelijke en mannelijke hormonen het haar beïnvloeden.

Het pakket Hormonen Vrouw brengt de belangrijkste vrouwelijke hormonen in één bloedafname in kaart voor €159, plus €29 prik- en afnamekosten (gratis vanaf €225). De volledige samenstelling vindt u op de productpagina; de uitslag wordt door een arts beoordeeld en toegelicht. Bespreek een afwijkende uitslag altijd in samenhang met uw klachten; een hormoonwaarde op zichzelf vertelt zelden het hele verhaal.

Wat u van de uitslag mag verwachten: een verklaring of een uitsluiting, geen wondermiddel. Wordt er een tekort of een schildklierafwijking gevonden, dan is dat eigenlijk goed nieuws, want er valt iets aan te doen. Reken daarna wel op geduld: een haarzakje doorloopt trage cycli, en zichtbaar herstel laat doorgaans drie tot zes maanden op zich wachten.

Zo pakt u het praktisch aan

Een paar praktische keuzes maken de uitslag bruikbaarder:

1. 1Wilt u meerdere waarden laten meten, combineer ze dan in één bloedafname; dat scheelt prikken en geeft de beoordelend arts een completer beeld.
2. 2Meet bij voorkeur vóórdat u met supplementen begint, anders meet u vooral het supplement.
3. 3Voor hormoonbepalingen kan de cyclusdag uitmaken; op de productpagina leest u waar u rekening mee houdt.
4. 4Maak op de dag van de afname een foto van uw scheiding of haargrens.

Haaruitval verloopt zo geleidelijk dat een vergelijking over drie maanden meer zegt dan uw indruk van dag tot dag, en zo ziet u ook echt of een aanpak werkt.

Haaruitval is zichtbaar en voelbaar, en juist daarom vervelend om mee rond te blijven lopen. Eén bloedafname laat zien of een meetbare oorzaak meespeelt, zodat u gericht iets kunt doen in plaats van te gokken met supplementen. En blijkt het bloed in orde, dan weet u dat de oorzaak elders ligt en kunt u gericht met een huisarts of dermatoloog verder.